Projektowanie dachów płaskich. Mocowanie termo- i hydroizolacji na dachu płaskim

Ocena: 0
1473

Zmieniający się rynek i oczekiwania klientów spowodowały, że producenci mocowań hydro- izolacji wodochronnej i termoizolacji dachów płaskich nie tylko sprzedają swoje produkty, ale i oferują usługi ponadstandardowe. Dobór zamocowań czy badania poligonowe są oczywistością, a dochodzą również opracowania (czyt. wyliczenia) ilości łączników/m2, rozkład hydroizolacji i wyznaczenie tzw. stref dachowych. Takie postępowanie uznawane za rynkowy standard budzi też gorące dyskusje w branży, tym bardziej, że przyjmowana metodologia bywa różna. W poniższym artykule postaramy się wyjaśnić powyższe kwestie obowiązujące na rynku krajowym.

Podstawą do obliczeń projektowych dla dachów płaskich są normy PN-EN 1990:2004 („Eurokod – Podstawy projektowania konstrukcji”) i PN-EN 1991-1-4:2008 („Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje – Część 1–4: Oddziaływania ogólne – Oddziaływania wiatru”), które stanowią aktualne wytyczne na rynku polskim. Niestety w dalszym ciągu można się spotkać z opracowaniem wyliczenia ilości łączników na podstawie wycofanej już normy PN-B-02011:1977 („Obciążenia w obliczeniach statycznych – Obciążenie wiatrem”), która na dzień dzisiejszy nie uwzględnia stanu wiedzy inżynierskiej.

Dzięki wyznaczeniu ciśnienia wiatru działającego na budynek, biorąc pod uwagę jego lokalizację, można dla konkretnej inwestycji określić liczbę łączników wymaganą do montażu pokrycia termo-/hydroizolacji na dachu płaskim, a także rozkład hydroizolacji na dachu. Aby prawidłowo określić ciśnienie wiatru, należy określić następujące dane:

  • geometrię budynku: długość, szerokość, wysokość,
  • wysokość attyk,
  • lokalizację inwestycji,
  • rzeźbę terenu.

Na podstawie geometrii budynku można wyznaczyć pola ciśnień działające w określonych częściach połaci dachowej.

 

 

Podział terytorium Polski na strefy obciążenia wiatrem (według PN-EN 1991-1-4:2008)

Zgodnie z ww. normą wyróżniamy cztery pola ciśnienia wiatru na dachach płaskich: F, G, H oraz I. Dzięki lokalizacji inwestycji można sprawdzić, w jakiej strefie wiatrowej znajduje się obiekt. W Polsce wyróżnia się trzy takie strefy, natomiast rzeźba terenu wskazuje wyeksponowanie budynku w terenie, co automatycznie przekłada się na jego podatność na działanie wiatru. Norma podaje pięć kategorii rzeźby terenu. Wszystkie powyższe dane mają wpływ na wartość końcowego ciśnienia wiatru.

Oprócz ciśnienia wiatru na ilość łączników wymaganych do montażu wpływa również nośność z tzw. obciążeń dynamicznych, które są wyznaczane dla konkretnego systemu dachu płaskiego.

Przywołane obciążenia to siły, których wartości zmieniają się nagle lub cyklicznie.

Przykładem obciążeń dynamicznych oddziaływujących na konstrukcję dachu płaskiego w praktyce są nagłe i porywiste działania wiatru. Ich przeciwieństwem są obciążenia statyczne, których wartość zwiększa się w sposób ciągły od zera do wartości maksymalnej (niszczącej).

Badania symulujące obciążenie wiatrem
Obciążenie wiatrem podczas projektowania jest ważne nie tylko dla ogólnej stateczności budynku, ale także dla mocowania membran i materiałów okładzinowych.

Badanie odzwierciedlające obciążenie dynamiczne wiatru można zlecić w akredytowanych laboratoriach badawczych. Jednostki te dysponują specjalną komorą, w której symuluje się dynamiczne lub statyczne siły obciążenia wiatrem. Dynamiczne obciążenie daje możliwość określenia wytrzymałości zmęczeniowej mocowania mechanicznego lub materiału okładzinowego (tzw. membrany).

Takie badania są przeprowadzane na modelu zbudowanym według wytycznych zgodnie z ETAG 006 – „Wytyczne dla Europejskich Aprobat Technicznych dla mechanicznie mocowanych systemów pokryć dachowych z elastycznych wyrobów wodochronnych”.

Dopuszczalne obciążenie systemu określane jest poprzez zwiększanie poziomu obciążenia w kolejnych cyklach. Nośności obliczeniowe są określane zgodnie ze wzorem według ETAG.

Badanie przeprowadza się do momentu zniszczenia składowej części systemu.

Przyjmowanie do obliczeń wymaganych ilości łączników, wartości nośności otrzymanych z badań dynamicznych zdecydowanie zwiększa standardy bezpieczeństwa dla użytkowników obiektu, ponieważ uwzględnia realny sposób przykładania obciążenia (dynamiczne zachowanie się siły ssania wiatru), a także uwzględnia współpracę poszczególnych elementów składowych dachu (podłoże, mocowanie mechaniczne, hydroizolacja).

Podział dachu płaskiego na strefy oddziaływania wiatrowego (według PN-EN 1991-1-4:2008)

Badania dynamiczne to podstawa
W opracowaniach spotykanych na rynku krajowym niejednokrotnie pojawia się nośność dla łącznika dachowego z dokumentu odniesienia – krajowej Oceny Technicznej (dawniej Aprobaty Technicznej) lub Europejskiej Oceny Technicznej (dawniej Europejskiej Aprobaty Technicznej) – z badań na wyrywanie jako standardowych badań dla samych elementów złącznych. Przyjmowanie do obliczeń wartości z wyżej podanych badań tylko i wyłącznie łączników jest nieprawidłowe, ponieważ jest to badanie uwzględniające jedynie obciążenie statyczne, nie odzwierciedlające faktycznej pracy mocowanego mechanicznie systemu dachowego, który w rzeczywistości powinien przeciwstawić się działaniu porywów wiatru, tj. obciążeniu dynamicznemu.

Dodatkowo nie bierze się wówczas pod uwagę zniszczenia folii (membrany). Brak podejścia systemowego w postaci wykonanych badań dynamicznych nie pozwala określić zniszczenia projektowanego mocowania, więc automatycznie nie ma pewności, jaką nośność należy przyjąć do obliczeń.

Firma EJOT Polska, wyliczając ilość łączników dachowych bazuje na normie PN-EN 1991-1-4:2008, wyznaczając ciśnienie działającego wiatru, a jako nośność obliczeniową dla pojedynczego łącznika przyjmuje do obliczeń wartość minimalną dla takich połączeń zgodnie z niemieckimi wytycznymi dot. izolacji dachów płaskich „Fachregel für Abdichtungen – Flachdachrichtlinie” (wyd. grudzień 2016) lub z badań dynamicznych, jednak tylko w przypadku wartości otrzymanej dla konkretnego systemu (tj. konkretny rodzaj i grubość membrany dachowej oraz rodzaj podłoża).

Projekt i realizacja
Aspekt projektu jest pierwszym krokiem do tego, aby dach był bezpieczny. Drugim krokiem jest samo wykonawstwo. Na etapie realizacji należy zwracać szczególną uwagę na prawidłowy montaż. Łącznik powinien być zamocowany prostopadle do podłoża, a minimalna odległość osiowa łącznika od krawędzi membrany nie powinna być mniejsza niż 40 mm oraz spełniać wytyczne montażu Producenta hydroizolacji. Ponadto, bardzo ważne jest mocowanie w jednakowym odstępie dla danej strefy na dachu zgodnie z przekazanym opracowaniem.

Aby uniknąć błędów i zminimalizować nieprawidłowości podczas instalacji zachęcamy do skorzystania z odpowiednich narzędzi do szybkiego i prostego montażu automatycznego łączników na dachu płaskim. Dostępne urządzenia montażowe – EJOT ECOset HTK – zapewniają wyjątkową ergonomię pracy oraz zdecydowanie minimalizują nieprawidłowy montaż. Przede wszystkim łącznik jest zamocowany prostopadle do podłoża oraz prawidłowo zlicowany z membraną.

Podsumowanie
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rynku, producenci membran dachowych i łączników dachowych wciąż inwestują w badania wytrzymałościowe systemów, w szkolenia wykonawców i narzędzia montażowe. Działania te pozwalają im dostosować produkty tak, aby odpowiedzieć na zapotrzebowanie odbiorców.

Kluczem do trwałego i bezawaryjnego użytkowania obiektu jest przede wszystkim świadomość i doświadczenie osób uczestniczących w każdym etapie realizacji inwestycji. Podsumowując, na bezpieczeństwo użytkowania obiektu wypływa nie tylko prawidłowy dobór łączników, opracowanie dotyczące ilości i ich rozmieszczenia na dachu, ale również montaż i wykonawstwo.


EJOT Polska Sp. z o.o. Sp.k.
www.ejot.pl

Źródło: Dachy, nr 10 (214) 2017

PODZIEL SIĘ:
OCEŃ: