Papa wczoraj, dziś, jutro

Ocena: 0
2400
Papa jako materiał hydroizolacyjny ma długą historię. Po raz pierwszy została użyta ponad 200 lat temu przez radcę administracji szwedzkiej, któremu też przypisuje się jej wynalezienie. Używana przez niego papa to zwykły papier, przybijany do dachu i powlekany masą hydroizolacyjną uzyskiwaną podczas termicznej obróbki drewna (terem drzewnym).

Papa na podłożu betonowym

Produkcja papy rozwinęła się w Niemczech w latach 40., gdzie używano jej do naprawy  budynków uszkodzonych podczas działań wojennych. Stosowana wtedy papa była już produktem znacznie udoskonalonym i bardziej odpornym na czynniki atmosferyczne. Osnowa (najczęściej tektura) impregnowana była terem o konsystencji oleju i posypywana piaskiem o odpowiedniej frakcji, którego zadaniem było zabezpieczenie powierzchni papy przed sklejaniem. Papa stała się prostym w użyciu, skutecznym, trwałym i tanim materiałem hydroizolacynym.

W drugiej połowie XX w. nastąpił wielki przełom technologiczny w produkcji hydroizolacyjnych materiałów rolowanych, związany z dostępem do bardziej zaawansowanych surowców do ich produkcji (asfaltu oksydowanego, osnowy, posypki). Do dziś obserwujemy stały postęp dotyczący parametrów pap, automatyzacji linii produkcyjnych oraz technik aplikacyjnych.

Ostatnim kamieniem milowym na drodze doskonalenia pap jest dodawanie do mieszanki bitumicznej elastomerów SBS (styren-butadien-styren) lub plastomerów APP (ataktyczny polipropylen). Dzięki tym dodatkom zwiększyła się żywotność pap, zakres ich stosowania, a także poprawiła się wytrzymałość na działanie niskich i wysokich temperatur.


Dobór pap termozgrzewalnych na dachy płaskie
Przy doborze pap należy zwrócić uwagę na rodzaj podłoża (beton, blacha trapezowa, drewno lub materiał termoizolacyjny) oraz sposób mocowania.

Podłoże betonowe należy zdylatować na pola o bokach 1,5–2,0 m. Wilgotność względna podłoża nie może być większa niż 6%, co powinno zapobiec pojawianiu się pęcherzy. Przed przystąpieniem do prac dekarskich podłoże należy wyrównać i oczyścić z kurzu, tłustych plam i innych zanieczyszczeń. Ma to istotny wpływ na przyczepność papy, jak i estetykę pokrycia. Kolejnym krokiem jest gruntowanie roztworem asfaltowym o konsystencji ciekłej za pomocą szczotki. Do tak przygotowanego podłoża  przygrzewamy warstwę papy podkładowej (np. Czarna Mamba SBS MAX PYE PV250 S47). Jako drugą warstwę kładzie się papę wierzchniego krycia (np. Czarna Mamba SBS MAX PYE PV250 S52H).

Podłoże drewniane
powinno mieć odpowiednią sztywność i wytrzymałość. Najczęściej wykonywane jest z desek o grubości 22–32 mm lub płyty wiórowej OSB. Do tego rodzaju podłoża nie przygrzewa się papy bezpośrednio. Można zastosować układ jedno- lub dwuwarstwowy. W układzie jednowarstwowym należy zastosować papę wierzchniego krycia do mocowań mechanicznych (np. Czarna Mamba Solo lub Czarna Mamba Solo Fire Resist).

Papa na podłożu drewnianym

W układzie dwuwarstwowym papa podkładowa musi mieć dopuszczenie do mocowań mechanicznych. Posiadają je wszystkie papy podkładowe modyfikowane Czarna Mamba SBS MAX oraz papa oksydowana Czarna Mamba G200 S40. W układzie dwuwarstwowym do wyżej wymienionych pap przygrzewamy papę wierzchniego krycia
(np. Czarna Mamba SBS MAX PYE PV250 S52H).

Podłoże z blachy trapezowej
powinno być suche, czyste i zaimpregnowane. Na tak przygotowane podłoże układa się paroizolację (folia PE lub papa paroizolacyjna), a następnie termoizolację z wełny mineralnej lub styropianu.

Podłoże z blachy trapezowej

Wełna mineralna jest materiałem niepalnym i nie wchodzi w reakcję chemiczną z materiałami bitumicznymi, dlatego może być stosowana jako podłoże pod papy termozgrzewalne. Papy mocuje się do wełny mechanicznie lub przykleja.
Przykłady pap do mocowania mechanicznego: papy podkładowe modyfikowane Czarna Mamba SBS MAX, papa oksydowana Czarna Mamba G200 S40 oraz jednowarstwowe papy wierzchniego krycia do mocowań mechanicznych, np. Czarna MambaSolo lub Czarna Mamba Solo Fire Resist.

Uwaga: częstym błędem wykonawczym jest przygrzewanie papy do wełny.

Styropian jest jednym z najlżejszych i najkorzystniejszym z punktu widzenia kosztów materiałem termoizolacyjnym. Pierwszą warstwę papy mocuje się do styropianu mechanicznie za pomocą kołków, a drugą przygrzewa do warstwy spodniej. Chcąc skrócić czas montażu oraz ułatwić przygrzanie warstwy papy podkładowej (np. Czarna Mamba SBS MAX PYE PV250 S47), a następnie  wierzchniego krycia (np. Czarna Mamba SBS MAX PYE PV250 S52H) należy zastosować płyty styropianowe fabrycznie laminowane papą (Biterm lub Biterm Rollbahn).


Zarówno do wełny jak i styropianu papę mocuje się mechanicznie

Sprzęt i narzędzia
Niezbędnymi narzędziami potrzebnymi do prac przy zgrzewaniu pap bitumicznych są:
  • butla z gazem propan-butan lub propanem,
  • palnik gazowy jedno- lub dwudyskowy z wężem,
  • przyrząd do prowadzenia rolki papy – lekka, odpowiednio wygięta rurka,
  • wałek dociskowy,
  • szpachelka,
  • nóż do cięcia papy.
Jedna czy dwie warstwy?
Pojawienie się pap zawierających modyfikator SBS przyczyniło się do zwiększenia zakresu zastosowań, odporności pokrycia na czynniki atmosferyczne oraz uszkodzenia mechaniczne. Uzyskano również większą  wytrzymałość w wysokiej i niskiej temperaturze oraz elastyczność (pamięć kształtu). Pozwala to na  prowadzenie prac dekarskich w temperaturze niższej (do 0°C) niż w przypadku pap tradycyjnych czy też oksydowanych (do +5°C). Równocześnie nawet do kilkunastu lat zwiększyła się żywotność pokryć dachowych.


Papy termozgrzewalne zgrzewa się palnikiem gazowym

W latach 90. stosowany był przede wszystkim układ trzywarstwowy („3 x papa na lepiku”). Jedynie w wyjątkowych przypadkach dopuszczalny był układ dwuwarstwowy. Z układem jednowarstwowym spotykano się tylko i wyłącznie w przypadku renowacji starych pokryć. Postępowanie to było dopasowane do parametrów technicznych pap produkowanych w tamtych latach. Dopiero kilka lat temu producenci udoskonalając swoje produkty wprowadzili na rynek papy do pokryć jednowarstwowych, które były jednocześnie odpowiedzią na materiały do pokryć dachowych z tworzyw sztucznych.


Odpowiednio wygięta rurka pomaga w prowadzeniu rolki

Układ jedno- i dwuwarstwowy wymaga takiego samego przygotowania podłoża. W obu układach stosuje się metodę mocowania do podłoża przez przygrzanie lub mocowanie mechaniczne (łączniki mechaniczne należy rozmieszczać równomiernie wzdłuż zakładu papy, a ich ilość jest uzależniona od strefy dachu). Gdzie są więc różnice? Jednowarstwowe pokrycie jest tańsze od wielowarstwowego o koszt papy podkładowej oksydowanej (ok. 5 zł/m2 netto) lub modyfikowanej (ponad 10 zł/m2 netto). Kolejna oszczędność wynika ze skrócenia czasu prac i związanych z tym oszczędności na kosztach robocizny.


Zgrzew ma zasadnicze znaczenie dla szczelności pokrycia z pap bitumicznych

Przy wykonywaniu pokrycia dachowego z papy termozgrzewalnej szczególną uwagę należy zwrócić na jakość wykonania zgrzewu. Jest to podstawowy czynnik gwarantujący szczelność, a równocześnie trwałości wykonywanego pokrycia.

Najwyższą trwałość oraz najdłuższą gwarancję uzyskamy stosując papy w pełni modyfikowane, o giętkości w niskich temperaturach wynoszącej ≤ –25°C.

mgr inż. Edyta Sauć
Krajowy Doradca Techniczny
Swisspor Polska Sp. z o. o.

Źródło: Dachy, nr 4 (100) 2008
PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:
- Reklama -

Artykuły ekspertów

- Reklama -

Polecane firmy

Dachy - krok po kroku

Polecamy